5 کتاب «طنز» برای تعطیلات 95

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری میزان به نقل از پایگاه خبری حوزه هنری، تعطیلات عید، فرصت مناسبی است برای اینكه به سراغ كتاب برویم و در این میان چه چیزی بهتر از خواندن كتاب های طنز؟ در این یادداشت، پنج كتاب طنز را كه انتشارات سوره مهر منتشر كرده، به شما معرفی می كنیم.

خنده در مراسم تدفین

«خنده در مراسم تدفین» اثری است كه از علیرضا لبش منتشر شده و جالب اینجاست كه وقتی شاعر فقط یك جوان 18 ساله بوده، كار نگارش این اثر را شروع كرده است. لبش آن زمان، نه به قصد چاپ این قطعات كه دلواپسیهای خودش را در جان كلمات و طرحها و تصاویر ریخته است.

علیرضا لبش در كتاب خود، نه تنها صرفاً برای شعرهایش تصویر ارائه نداده كه به گفته خودش، حتی برخی طرحها بودهاند كه شاعرانگی وی را برای ساختن یك قطعه سپید یا نیمایی به خروش آوردهاند. به همین دلیل است كه میشود او را نه شاعر كه همه كاره كتاب تلقی كرد! چون این اثر، طراح جلد و متن ندارد. درواقع، شاعر و پدیدآورنده این كتاب، خودش هم دستی در طراحی و تصویرسازی دارد؛ ذوق و قریحهای كه در بسیاری از شاعران معاصر ما از جمله بیوك ملكی و علی داوودی هم دیده میشود.

لبش بارها در محافل خصوصی گفته كه دوره سربازی پرماجرایی را سپری كرده است. این موضوع را از شعرهایی كه درونمایهشان «سرباز»، «اسلحه»، «تنهایی» و «جنگ» و «صلح» است، میشود فهمید. كتاب «خنده در مراسم تدفین» نام بسیار هوشمندانه و جذابی هم دارد كه مطرحكننده یك تضاد و تناقض آشنا برای خوانندگان است. چه كسی در مراسم تدفین میخندد؟!


بازخوانی چرند و پرند

«بازخوانی چرند و پرند» دهخدا، صرفاً یك بازبینی و بازنشر ساده این اثر استاد مسلم زبان و ادبیات فارسی نیست. ولیالله درودیان در این اثر، نگاه محققانهای به شگردها و روشهای علیاكبر دهخدا در نگارش اثر معروفش انداخته است. او تلاش میكند تا «چرند و پرند» را از منظر جامعهشناسی، انسانشناسی و روش ادبی بررسی كند كه همین دستهبندی را در كتاب خود به خوبی تفكیك كرده است. نگارنده این كتاب، میداند كه ابتدا باید بلندای فكری و غنای ادبی دهخدا را در پیشگاه مخاطبش آشكار كند. بنابراین، خلاصهای از حیاتنامه این شاعر و نثرنویس را فصل نخست كتاب خود قرار میدهد و سپس درصدد معرفی شیوهها، روشها و شگردهای دهخدا در چرند و پرند برمیآید.

درودیان كه در مسیر شناخت دهخدا، قلمزنی كاركشته و پژوهندهای سختكوش نشان داده و آثار دیگری نیز درباره این بزرگمرد عرصه ادب پارسی روانه جهان نشر كرده است، در فصل دیگری از كتاب، دلایل عامهپسندی «چرند و پرند» را مطرح كرده و آن، فصل «زبان كوچه در چرند و پرند» است. در ادامه درودیان، مسئله مهمی از پژوهش خود را به نگرههای دهخدا نسبت به زن معطوف میكند؛ آنجا كه سادهدلی زنان ایرانی و برخوردهای ناهنجار مردان با زنان، توأمان موجب گریستن و خندیدن مخاطب میشود و ...


نزدیك ته خیار

ناصر فیض از طنزپردازان خوش ذوقی است كه در قلم او، واكنشهای طنز نسبت به رخدادهای سیاسی اجتماعی به خوبی دیده میشود. «نزدیك ته خیار» گزیدهای از نثرها و شعرهای طنز این كارشناس زبان و ادبیات فارسی است. فیض درباره این كتاب اظهار داشته: در «نزدیك ته خیار» سعی كردهام به موضوعاتی كه دستمایه طنز در آثار قبلی طنزپردازان معاصر بوده است، نپردازم؛ جز در مواردی كه گزیر و گریزی از آن نداشته ام.

این كتاب كه در دو قالب شعر و نثر عرضه شده است، به موضوعات مختلفی پرداخته و بسیار زیبا و هوشمندانه مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و روزمره را مطرح و نقد كرده است؛ مسائلی مثل انتخابات، مسائل خانوادگی، ازدواج، كسب و كار، عاشقانه، تاریخی و… ناصر فیض حتی از پرداختن به مسئله بنزین و توسعه شهر قم نیز فروگذار نكرده است!

این نویسنده در مقدمه كتاب نوشته است: «هدف نهایی طنز اصلاح كژیها و ناهنجاریهاست كه با تاختن و به سخره گرفتن و نیز درشت نمایی آنها، امكانپذیر است. ناصر فیض در كلیه آثارش هدف اصلی خود را از نگارش و سرایش، ایجاد لبخند و نشاط در مخاطب میداند. یعنی پس زدن خودكار دغدغهها و درگیریهای ذهنی كدورتزا و غمآفرین با ایجاد نوعی آرامش در كنار شور و شعف به دست آمده از موضوع طنز».


معارف اللطائف

هدف اصلی از تدوین این كتاب كه به همت محمدعلی مجاهدی گردآوری شده، نشان دادن ابعاد بسطی و ذوقی بزرگان دین، عرفای نامآشنای اسلامی و بزرگان بلندآوازه ایرانی است كه در هیمنه علمی آنان رنگ باخته و مجال دلربایی پیدا نكردهاند.

این اثر، حاوی نمونههای طنزآلود و شوخطبعیهایی است كه در دو بخش تدوین شده است. بخش اول، دربرگیرنده لطایف غالباً منثوری است كه به نحوی متأثر از آموزههای دینی، مقولههای عرفانی و نكات عبادی اخلاقی است و 500 لطیفه در این بخش آمده است.

بخش دوم این كتاب نیز حاوی لطایف غالباً منظومی است كه بیشتر جنبه ادبی، اجتماعی و انتقادی و هزلی دارند و طبعاً از لطیفههای بخش اول عریانترند. لطیفههای آمده در این بخش بالغ بر 400 نكته است.

نویسنده در تدوین این اثر كه حاوی نمونههای برگزیدهای از مقولههای مطرح در قلمرو موضوعی شعر طنز است گاهی ناگزیر شده است تا به نقل مطایبات انگشتشماری تن در دهد كه طبیعت عفیفی ندارند.

محمدعلی مجاهدی كه تخلص «پروانه» را برای خود برگزیده است برای تهیه این اثر 392 صفحهای بالغ بر 300 منبع و اثر را زیر و رو كرده و از آن ها مطالبی را در این كتاب راه داده است كه در نوع خود، ژرفنگرانه و كمنظیر است.


روزنامه پاكستان

این سفرنامه كه سیدامیر سادات موسوی آن را نوشته، شامل 13 فصل با زبانی طنزآمیز است. مخاطب با خواندن این كتاب با نویسنده همراه میشود و تجربه سفری در متن جامعه پاكستان را تجربه میكند. در خلال این سفر با روحیات و رفتار اجتماعی مردم پاكستان و تفكرات آنها درمورد مسائل سیاسی و بینالمللی آشنا میشویم. این كتاب حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره جایگاههای گروههای تروریستی در پاكستان و تأثیر آن بر این كشور است. وضعیت زبان و ادبیات در این كشور، نظام آموزشی و دانشگاهی و همچنین وضعیت شیعیان در این كشور از دیگر مطالبی است كه با زبانی شیرین و طنزآمیز در روزنامه پاكستان مطرح شده است. در انتهای كتاب نیز چند صفحهای به تصاویر این سفر اختصاص یافته است.

در بخشی از این كتاب آمده است: ببخشید! دقیقاً مَرز كجاست؟ ـ همونجاها! مأمور دربانی با دستش به آن طرفِ در اشاره كرد. رفتم جلو و رسیدم به خودِ مرز. از روی مرز رد شدم و رفتم داخل پاكستان. بعد دوباره برگشتم توی خاك ایران. بازیاَم گرفته بود. یك بارِ دیگر از مرز رد شدم. یعنی دوباره رفتم پاكستان. باور میكنی كه مرز فقط یك خط است. نه! حتی خط هم نیست. یك چیز عجیب و غریبی است كه این طرفش میشود ایران و آن طرفش میشود پاكستان. یك موجود فرضی كه نقشههای جغرافیایی را مجبور به رنگارنگ شدن میكند. آدمها بعضی اوقات به خاطر جابهجا كردن این موجودات فرضی با هم میجنگند، خون همدیگر را میریزند، بچههای هم را میكشند. و دستِ آخر وقتی از جنگ خسته میشوند، یك سیم خاردار روی آن موجودِ فرضی پهن میكنند و مأمورهایشان را اسلحه به دست كنار آن قرار میدهند تا مبادا كسی به این موجود فرضی بیاحترامی كند. بگذارید خیالتان را راحت كنم. من فكر میكنم اولین بار «مرزهای سیاسی» را «مرضهای انسانی» به وجود آوردهاند. ترسیدم كه مأمور دربانی عصبانی شود و چیزی بگوید. میدانید كه با مأمورها نمیشود شوخی كرد. چون مأمورند و معذور. این شد كه زیاد رویِ مرز نماندم و حركت كردم. كمی كه جلوتر رفتم، به یك تابلوی بزرگ رسیدم: به پاكستان خوش آمدید.

انتهای پیام/