دعای ابوحمزه ثمالی مجال گفتوگوی دوسویه بنده و آفریدگار است

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری میزان به نقل از پایگاه خبری حوزه هنری، كنگره شعر مواهب با موضوع دعای ابوحمزه ثمالی همزمان با ماه مبارك رمضان توسط حوزه هنری قم فراخوان شد. درباره این كنگره، گفتوگویی با محمدحسین آقابابایی معاون فرهنگی حوزه هنری قم و دبیر این كنگره داشتهایم كه در ادامه میخوانید؛


• چرا موضوع ادعیه برای این كنگره انتخاب شد؟
دعا فقط برای خواندن و تكرار كردن نیست بلكه متون ادعیه، صحنه راز و نیاز و عشقورزی بنده و معبود است. علاوه بر این، مجالی است برای شناخت خداوند و در این مكالمه دوسویه، هم شناخت حاصل میشود و هم انس و معرفت. هم روح انسان پالایش میشود و هم ایمان او تقویت میگردد. مفاهیم آسمانی مندرج در ادعیه، راه جلای زنگار روح آدمی را هموارتر میكند و در واقع، خواندن دعا، پاسخی است به درخواست حضرت حق كه مشتاق گفتوگو با بندگان خویش است. در قرآن مجید، سوره شریفه غافر، آیه 60 میخوانیم كه «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَكُمْ» (بخوانید مرا تا اجابت كنم شما را). حقیقت امر این است كه ما باید خدا را بخوانیم و با او نیایش كنیم تا او نیز پاسخ ما را بدهد. اما بسیاری از بزرگان بر این باورند كه دعاخواندن و یارب گفتن ما، پاسخی است به لبیكهای حضرت حق. به قول مولانا: زیر هر یارب تو، لبیكهاست. در پایان همین آیه اشاره میكند كه «كسانی كه از عبادت من تكبر می ورزند به زودی با ذلت وارد دوزخ می شوند.» پس خواندن قرآن و دعا فینفسه بركاتی برای خواننده نیز به دنبال دارد.
همچنین سالهای بسیاری در فرمایشات مقام معظم رهبری به صورت مداوم توجه به مضامین ادعیه مورد تاكید قرار گرفتهاست. ایشان طی سخنانی در سال 79 فرمودهاند: «هیچ دعایی بی استجابت نیست. استجابت به معنای این نیست كه خواسته انسان حتما برآورده شود. استجابت، توجه و التفات خداست؛ ولو آن خواستهای كه داریم تحقق هم پیدا نكند؛ اما همین «یا الله» شما بی گمان لبیكی به دنبال خواهد داشت. از سوی دیگر، همواره شاعران را به بهرهگیری از متون فاخر معرفتی و مفاهیم عالی مندرج در این مناجاتها توصیه نمودهاند.
بر همین اساس، از ابتدای خردادماه سال جاری، برنامهریزیهای لازم برای برگزاری این كنگره شعر با موضوع نیایش و با بهرهگیری از مضامین دعای ابو حمزه ثمالی آغاز شد.


• دلیل انتخاب دعای ابو حمزه ثمالی برای كنگره چه بود؟
نخست اینكه این دعا از جمله مناجاتی است كه از زبان امام سجاد علیه السلام روایت شده و به دست ما رسیدهاست. زبان به كار رفته در این مناجات از جمله والاترین و شیواترین سبكهای نگارش نثر بوده و معانی آن نیز از مهرمندانهترین و عارفانهترین مضامین بهرهمند است. یعنی در دو عرصه لفظ و معنا، از جمله برتریندعاهای توصیه شدهاست كه رواج خواندن این دعا در سحرهای ماه مبارك رمضان عمومیت بیشتری دارد.
دیگر آنكه این دعا كه از معصوم روایت شدهاست، هم دعاست و هم تعلیم. دعا برای شناخت بهتر و بیشتر خداوند كریم و در پرتو این شناخت، آموختن چگونگی سخن گفتن با او. در این دعا می آموزیم كه او را به خود او بشناسیم. بِكَ عَرَفْتُكَ وَ أَنْتَ دَلَلْتَنِی عَلَیْكَ.


• دعای ابوحمزه ثمال چه موضوعات و سرفصلهایی دارد كه بتواند مورد توجه شاعران قرار گیرد؟
مضامین دعای ابوحمزه، هم در بردارنده تضرع به درگاه الهی است و هم القاكننده اندیشه بندگی و یادآورنده مرگ و عوالم پس از آن. در این دعا هم خواستن حوائج مادی و دنیایی مطرح میشود و هم اندیشههای بلند عرفانی و آسمانی. لطافت معنا و لفظ كه در قالب مناجات، متجلی شده راه ارتباط معنادار مخلوق و خالق را تبیین میكند. گفتهاند آنكه در پی دینار، خداوند را با تضرع و انابه میخواند، سرانجام به جرعهای از دیدار خواهد رسید. فرازهای مختلف این دعا مشحون از محبت و معرفتی است كه خداوند در دل بندگان خود به ودیعه گذاشته است. این دعا مجال گفتوگوی دوسویه بنده و آفریدگار است و خواندنش فرصتی است كه غبار از دلهای افسرده، بزداید و مهر و لطف الهی، در قلب مناجاتكنندگان جا بگیرد. به قول مولانا:
سخت خاك آلود میآید سخن
آب تیره شد، سر چه بند كن
تا خدایش باز صاف و خوش كند
او كه تیره كرد هم صافش كند


انتهای پیام/