ملانوروزی: در عرصه هنر جهانی نوپا هستیم

به گزارش خبرگزاری فارس، بخش علمی هشتمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر با همایش «هنر معاصر ایران و جهانی شدن» با استقبال بیش از 300 هنرمند و دانشجویان رشته های مختلف هنری در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.

در این همایش مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی، محمدابراهیم جعفری، محمد رضا مریدی، بهرام کلهرنیا، بهروز دارش، اصغر کفشچیان مقدم، جمشید حقیقت شناس، زروان روح بخشان، محمدرضا رحیمیان، مهرداد افسری، جمال عرب زاده، محمد شریف زاده، ولیالله کاووسی، هادی راستمنش، نیره توکلی، با موضوع هنر معاصر ایران به سخنرانی پرداختند.

در ابتدا این همایش مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی درباره اهمیت توجه به هنرها ایران و به ویژه هنر معاصر گفت: توجه به هنر معاصر موضوعی است که باید در قالب جشنوارهها به آن توجه شود زیرا میخواهیم خوانش جدید از هنر را ارائه کنیم.

مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: وسعت جغرافیایی ایران اقوام مختلفی دارد که هر کدام دارای زیباییشناسی متفاوت هستند. ولی ما در طول سالها با دیدگاه غربیها و مشرق شناسان به آن نگاه کردیم. شاید فرم نقوش بلوچ و کرد را بررسی کرده باشیم اما جغرافیای فرهنگی و زیبایی شناسی مستتر در آنها و روح هنری بومی را کمتر جستجو کردیم.

ملانوروزی افزود: نگاه توریستی ما باعث شده باسمههای سنتی به وجود آید که هنری و عمیق نیست. در حالی که هنرمندان جهانی مانند بتهوون، بورخس و... با استفاده از فرهنگ خود هنر جهانی را به وجود آوردند. ما هم در دورهای با نقاشی خط و هنر سقاخانهای توانستیم هنر بومی خود را جهانی کنیم اما هنوز در این زمینه نوپا هستیم. نه فرهنگ غرب را کامل میشناسیم و نه آنقدر بالغ شدیم که از آثار خودمان تئوری قوی ارائه دهیم.

* هرچه درونیتر، جهانیتر

محمدابراهیم جعفری سخنران بعدی این همایش بود که در بخشی از سخنان خود گفت: چرا همه ما باید قدرت خلاق خویش را به کار گیریم؟ زیرا هیچ چیز به اندازه خلاقیت مردم را سخاوتمند، شادمان و شفیق نمیکند. ژان کوکتو در دیدار از یک نمایشگاه آثار هنرمندان ایرانی گفت یک نقاش هرچه بکشد عاقبت تصویر خودش را میکشد. من نمیدانم نقاشان جوان ایرانی در راه هنرمندانه زیستن از چه نیرویی اطاعت میکنند. اگر از نیروی عدم اطاعت پیروی میکنند موفقیت آنها را آرزو میکنم.

جعفری ادامه داد: وقتی میگوییم عدم اطاعت، یعنی همان که حافظ شیرازی، کمالالدین بهزاد و نیما یوشیج در راه خلق آثارشان به کار بردند. در باور من پیروی از نیروی عدم اطاعت یعنی پاسخ هنرمند به نیاز درونی خویش و گفتن نه به هر چیز که دل انگیز نیست. در این میان نقش موزه هنرهای معاصر کشف نیروی خلاقیت و شناساندن آن به مردم علاقهمند است. همه هنرمندان غربی به دنیا شناسانده شدهاند اما کارهای هنری زیادی اینجا انجام شده که کشف نشده است. اما باید بدانیم که هرچه درونیتر، جهانیتر.

* هنر معاصر مکانمند است

محمدرضا مریدی دبیر همایش هشتمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر نیز با موضوع "مفهوم زمان و مکان در هنر معاصر" به سخنرانی پرداخت و گفت: معاصر بودن دلالت بر زمان دارد. برخی آغاز هنر معاصر را مرتبط با دهه 60 و برخی مرتبط با دهه 90 و برخی معاصر بودن را پدیدهای نسلی میدانند. باید تاکید کرد که هنر معاصر در پی بازنمایی مکان است. هنر مدرن هنری بیمکان است که بر تجربه جهان شمول هنر تاکید دارد.

مریدی افزود: مدرنیته مقصد نهایی پیشرفت و تاریخ هنرها تصور میشود که همه هنرمندان برای پیشرفتشان باید به سوی آن حرکت کنند، اما در واکنش به فرمگرایی مطلق مدرنیستها برخی هنرمندان راه مفهومگرایی را پیش گرفتند. بر خلاف هنر مدرن، هنر معاصر مکانمند است و بر موقعیت و جغرافیای فرهنگی و سیاسی تاکید دارد. از همین رو هنر معاصر با مسئله هویت ارتباط دارد. در عصر جهانی شدن که از همه تجربهها مکان زدایی میشود، در هنر معاصر مکانمندی وجود دارد.

او ادامه داد: در برابر همگونسازی فرهنگها، مخالفان این روند بر حفظ هویت و فرهنگ بومی خود تاکید میکنند. فرهنگهای کوچک در حال اضمحلال به بازسازی فرهنگهای ملی، منطقهای میپردازند و هنرهای بومی و سنتی در واکنش به این جریان جهانشمول مدرن، به صورت خرده فرهنگها دوباره احیا شدهاند. هنر معاصر نه تنها فرصتی برای هنرهای منطقهای و محلی است بلکه راهی برای توجه به خرده فرهنگها است. برخلاف سبکهای هنری که در تاریخ هنر وجود دارند، هنر معاصر مفهوم یکپارچه ندارد. هنر معاصر نه فرم و نه محتوای معینی دارد اما باید گفت هنر معاصر جهت معینی دارد که معطوف به جغرافیای بازسازی شده است.

* ما توریست فرهنگ خود شدیم

بهرام کلهرنیا نیز با موضع "هنر ایران در افقهای دگرگونی" به سخنرانی پرداخت و گفت: همه ما ایرانیها درک مشترکی از جهان ایرانی داریم. گذشته تاریخی ما یک گنج بیهمتای رازآمیز است که از چشم دیگران به آن نگاه کردیم و تصوراتی گنگ و آشفته از آن داریم. از جایی به بعد پیوند تاریخی ما با گذشته قطع شده و ما توریست فرهنگ خود شدیم.

کلهرنیا ادامه داد: ما فرزندان نیای تاریخی هستیم که هنری ازلی ابدی را ساخته است اما آن را ندیدیم و نشناختیم. از سال 1319 که چشم ما به نئو کلاسیک های اروپایی باز شد، چیز دیگری را ندیدیم. اما امروز زمان هنر اندیشه محور است. در نگاه هنرمند لحظهها معنا مییابند. چیزهایی را میجوید که خلاف زندگی رایج هستند و آینده را در آثار خود میآورند. این کارهای هنری به مثابه نشانی از انسان هستند، بنابراین کارهای دم دستی و پرداخت نشده هم میتوانند برشی از زندگی انسان باشند. هنرمند تمام رنجها را مانند صلیب بر دوش گرفته و تا "جلجتا" خواهد رفت.

* کپی رایت قانونی به نفع هنرمندان

حمیدرضا شش جوانی در مورد «هنر معاصر ایران، بازارهای جهانی و الزامات حقوقی» گفت: در قرن حاضر چرخشی از اقتصاد صنعتی به سمت اقتصاد خلاق پیش آمده است و بر همین اساس هنر و فرهنگ بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. فرهنگ و هنر در تولید ناخالص بسیاری از کشورها تاثیر داشته و رشد زیادی داشته است. هنر وارد بخش سرمایهگذاری اقتصادی در کشورها شده و به مثابه کالایی شناخته میشود که میتوان روی آن سرمایهگذاری کرد.

شش جوانی افزود: هنرمندان معاصر نسبت به حقوق خود آگاه هستند و این موضوع تاثیر زیادی در موفقیت آنها دارد. بر همین اساس پذیرفتن قانون کپی رایت به نفع هنرمندان است. با توجه به اهمیت هنر معاصر و رایج شدن آن در کشور ما مجبور هستیم برای اینکه عرصه هنر مانند کشورهای دیگر سهم خود را در تولید ناخالص ملی ادا کند این قوانین را بپذیریم. ما به نهادهایی نیاز داریم که از حقوق هنرمندان دفاع کنند.

این همایش در پایان با حضور مجتبی آقایی دبیرکل هشتمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر به پایان رسید. او در پایان گفت: هیچ وقت فکر نمی کردم در ایران همایش علمی و تخصصی برگزار شود که بیش از 300 هنرمند و دانشجو مخاطب آن باشند و امروز خوشحالم که این اتفاق در موزه هنرهای معاصر تهران افتاد و این نشان می دهد که توجه به هنر معاصر در هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر درست دنبال شده است.

انتهای پیام/

- - , .